انجمن علمی زمین شناسی دانشگاه تهران

......

دانلود نرم افزار نیوپت

NewPet free download

دانلود نرم افزار مینپت

MinPet free download

پرليت چيست؟

محمد خرامش، دانشجوي كارشناسي ارشد پترولوژي دانشگاه تهران

مقدمه

پرليت سنگ آتشفشاني طبيعي اسيدي حدواسط مي‏باشد که در محيط آبي يا مرطوب از انجماد ماگما در سطح زمين حاصل‏مي‏شود {1}. براي اين کاني نام‏هاي متعددي همچون پيرلستن {2} يا پيرليت {3} در طول سال‏ها انتخاب شده است، اما از سال 1922 پرليت به عنوان نام رسمي اين کاني برگزيده‏ شد {4}.

در کتاب مباني کاني‏شناسي «دانا» (يک مرجع استاندارد جهت تشخيص کاني‏ها)، پرليت يک کاني محسوب‏ نمي‏شود، بلکه به‏عنوان گونه‏اي از سنگ آتشفشاني شناخته شده ريوليت به‏حساب ‏مي‏آيد 5}.

دانلود کتاب راهنمای مواجهه با یک آتشفشان

The Volcano Adventure Guide free download

جهت دانلود کتاب به ادامه مطلب مراجعه نمایید 

            Name: Gray Agate

Origin: I.R. Iran, west of the Kermanshah city, the "sarab ghanbar" hills.

Mineral Label in my stone collection: 01

Dimensions: 150 x 100 x 90 mm

Supplied From: Kermanshah's western hills.

Comments: I found this myself when I was climbing there, but maybe this specimen is not a pure and nice kind of chalcedony.

Composition: Microcryst. quarts

_{IX System: --}

Special Gravity: --

Hardness:

Name: Malachite Origin: Zaire Mineral Label in my collection:   10 Dimensions: 5 x 5 x 19 mm Supplied From: Zamin pajuhan Co. Mr. Mehrdad Nazari Comments: --   Composition: Cu2Co3(OH)2 IX System: Monoclinic Special Gravity: 3.9 - 4.03 Hardness:  3.5 - 4

Name: Pyrite (the golden parts is pyrite) Origin: In the "mooteh" Gold mine area, Iran Mineral Label in my collection: -- Dimensions: some vary specimen is exist this specimen (pyrite with matrix rock is about: 100 x 50 x 50 mm Supplied From: "mooteh" gold mine area, Iran Comments: Thanks from Dr. Hamin Hosseini for the mine visit   Composition of pyrite: FeS2  (Iron Sulphide) IX System: Isometric Special Gravity: 5.02 Hardness:  6 - 6.5

http://daneshvar.ir

راما اسپكتروسكوپي روشي سريع و غير مخرب در تشخيص سنگها، كانيها و خاكهاست .™  RockHound دستگاهي  قابل حمل  بوده و در عمليات صحرايي با انجام آناليز طيف سنجي در نمونه‌هاي دستي به  شناخت سنگها و كانيها كمك مي‌كند. اين دستگاه كه از يك لب تاب، نرم افزار   ™ NuSpec و بانك اطلاعاتي  بيش از ٥٠٠ كاني تشكيل شده است براي دانشجويان، اساتيد و محققين  در علوم زمين طراحي شده است و علاوه بر آن  در زمين شناسي صنعتي،  شناخت كانيها و سنگهاي قيمتي و باستان شناسي نيز كاربرد دارد.  براي اطلاعات بيشتر از نحوه عملكرد اين دستگاه به آدرس زير مراجعه فرماييد. http://www.deltanu.com/dn06/brochures/RockHoundw2.pdf

اطلس سنگهای دگرگونی در مقطع نازک (پتروگرافی سنگهای دگرگونی)

بخش اول

بخش دوم

بخش سوم

بخش چهارم

بخش پنجم

شواهد پتروگرافي حاکي از دگرشكلي دماي بالا در سنگ‌هاي حاشيه توده گرانيتوئيدي لخشك، شمال‌غرب زاهدان، ايران

علي كنعانيان، مهدي رضائي كهخائي، محسن الياسي، داريوش اسماعيلي

دانشكده زمين‌شناسي، پرديس علوم, دانشگاه تهران

چکيده

توده گرانوديوريتي لخشك بخشي از نوار گرانيتوئيدي زاهدان-سراوان محسوب مي‌شود كه در زمان اليگوميوسن به صورت يك توده بيضوي شكل با امتداد شمال‌غرب-جنوب‌شرق در داخل رسوبات فليشي ائوسن نفوذ كرده و به همراه سنگ‌هاي ميزبان خود, مجموعاً بخشي از زون جوش‌خورده سيستان واقع بين دو بلوك لوت و افغان را تشكيل داده است.

سنگ‌هاي حاشيه جنوب و جنوب‌غربي توده, در امتداد زون‌هاي برشي موازي با همبري توده كه بيش از 400 متر ضخامت دارند, دستخوش دگرشکلي دماي بالا شده‌اند و فابريک‌هايي نظير ساختارهاي S-C پيدا كرده‌اند. دگرشکلي اين سنگ‌ها در محل همبري با سنگ‌هاي ميزبان, شديد بوده و به سمت داخل توده تدريجاً کاهش مي‌يابد. کاني‌هاي اوليه ماگمايي نظير پلاژيوکلاز و ارتوکلاز در اين سنگ‌هاي بر اثر تحمل دگرشکلي شكننده دماي بالا، شکسته شده و شکستگي آن‌ها مجدداً با کاني‌هاي ماگمايي دماي بالا نظير بيوتيت, پتاسيم‌فلدسپار و کوارتز پر شده است.

بر اساس شواهد زير به نظر مي‌رسد دگرشکلي اين سنگ‌ها در شرايط دمايي بالاي سوليدوس و احتمالاً در حضور مقدار کمي مذاب اتفاق افتاده باشد: 1) پر شدن شکستگي بلورهاي فلدسپار اوليه توسط مجموعه‌هاي دانه‌ريز کوارتز, پتاسيم‌فلدسپار و بيوتيت. 2) وجود دانه‌هاي کوارتز و فلدسپار در بين کليواژهاي تغييرشکل‌يافته بيوتيت. 3) همرشدي کوارتز و پتاسيم‌فلدسپار که به طور بخشي جايگزين پلاژيوکلاز شده‌اند. 4) حضور بافت گرانوفيري دگرشكل نشده در حاشيه بلورهاي دگرشکل شده ارتوکلاز.

واژه‌هاي کليدي: ريزساخت؛ دگرشکلي؛ فولياسيون؛ تبلور مجدد؛ گرانيتوئيد

معرفي زون‌هاي ميلونيت گرانيت در توده گرانيتوئيدي لخشك، شمال غرب زاهدان

رضائي كهخائي، مهدي - كنعانيان، علي

گروه زمين شناسي، دانشكده علوم، دانشگاه تهران

چكيده

توده نفوذي لخشك بخشي از نوار گرانيتوئيدي زاهدان-سراوان محسوب مي‌شود كه در زمان اليگوميوسن به صورت يك توده بيضوي شكل با امتداد شمال غرب-جنوب شرق در داخل رسوبات فليشي ائوسن نفوذ كرده و مجموعاً بخشي از زون جوش خورده سيستان واقع در بين دو بلوك لوت و افغان را تشكيل داده‌اند.

اين توده نفوذي از لحاظ سنگ شناسي عمدتاً شامل بيوتيت گرانوديوريت و به مقدار كمتر هورنبلند گرانوديوريت مي‌باشد. اين سنگ‌ها به طور محلي در امتداد زون‌هاي برشي با ضخامت متغير 5/0 تا بيش از 100 متر، تغيير شكل پيدا كرده و ميلونيتي شده‌اند. زون هاي برشي در داخل گرانيتوئيدها اغلب روند شمال شرق-جنوب غرب نشان مي‌دهند و شدت تغيير شكل سنگ‌ها در آن‌ها متفاوت مي‌باشد. گرانوديوريت ها در محل زون هاي برشي با حفظ تركيب سنگ شناسي و كاني شناسي اوليه خود ميلونيتي شده‌اند كه اين امر حاكي از وقوع دگرشكلي شكل پذير دماي بالا و ساب سوليدوس مي‌باشد. به عبارتي ديگر احتمالاً فرايند ميلونيتي شدن همزمان با ماگماتيسم اليگوميوسن بر روي سنگ هاي منطقه اعمال شده است.

اطلس سنگهای آذرین در مقطع نازک (پتروگرافی سنگهای آذرین)

بخش اول

بخش دوم

بخش سوم

بخش چهارم 

بخش پنجم

   اساس كار XRF آزاد نمودن الكترونهاي عناصر توسط اشعه X ثانويه مي باشد. اشعه X اوليه كه در لوله تنگستن _ موليبدن يا كروم توليد مي شود در اثر برخورد با نمونه الكترونها را آزاد مي نمايد و باعث بوجود آمد

X Ray Fluorescence-XRF

اساس كار XRF آزاد نمودن الكترونهاي عناصر توسط اشعه X ثانويه مي باشد. اشعه X اوليه كه در لوله تنگستن _ موليبدن يا كروم توليد مي شود در اثر برخورد با نمونه الكترونها را آزاد مي نمايد و باعث بوجود آمدن فضاهاي خالي در پوسته الكتروني اتم ها مي گردد . فضاهاي خالي معمولا" بوسيله الكترونهاي با سطح انرژي بالاتر پر مي شود. در اثر جابجايي الكترونها طيف اشعه X ثانويه ( فلورسانس) بوجود مي آيد كه براي سنجش عناصر مختلف بكار برده مي شود. براي هر عنصر طول موجهاي مختلف بصورت Kα، 1 Kβ، Lα، 2 Lβ ظاهر مي گردد، كه مشخص كننده سطوح الكتروني حاصل از جابجايي الكترونها مي باشد. معمولا" خطوط طيفي Kα و 1 Kβ بهترين خطوط براي سنجش عيار عناصر مي باشد. با اين وجود براي عناصر سنگين مانند مس، روي، سرب و000 از خطوط Lα و 2 β L استفاده مي گردد. دستگاه XRF طول موج انتشاري_ انرژي انتشاري و از نوع ايزوتوپي عمل مي كند. متداول ترين نوع دستگاه معمولا" بصورت طول موج انتشاري مي باشد كه از قسمتهاي زير تشكيل گرديده است:

1- منبع انرژي با ولتاژ بالا

2- لوله توليد كننده اشعه X

3- نمونه

4- توازن دهنده هاي طيف هاي تابشي حاصل از نمونه

5- بلور فلوئور سديم يا بلورهاي ديگر

6- توازن دهنده هاي طيفي بعد از عبور از بلور فلوئور سديم

7- دستگاه شمارش براي اندازه گيري شدت اشعه X با طول موجهاي مختلف براي عناصر گوناگون

8- ثبت كننده قوي، تقويت كننده الكتروني و نوار نتايج

مهمترين عناصري كه بوسيله XRF اندازه گيري مي شود عبارتند از: Al ، Ca ، Mg ، Na ، K ، Fe ، Cr ، Ti ، Mn ، Si ، S و 000 است نتايج حاصل از سنجش عناصر بصورت اكسيدهاي عناصر بيان مي گردد. محدوديت عمده اين روش اين است كه عناصر سبكتر از Na (با عدد اتمي 11) را نمي توان با روش XRF مورد سنجش قرار داد.

یک پرتو اشعه ایکس با واگرایی زیاد تشعشع اشعه ایکس را از اورانیوم و پلوتونیوم نشر می دهد. شدت های اشعه های ایکس القاء شده ممکن است برای تعیین نسبت اورانیوم به پلوتونیوم در یک نمونه و یا بعد از درجه بندی مناسب برای تعیین مطلق مقادیر نسبی عناصر استفاده شود. در مورد اول نسبت اورانیوم به پلوتونیوم از نقطه اوج منحنی UKa1 و اشعه های ایکس PuKa1 بدست می آید. در مورد دوم با اندازه گیری نقطه اوج منحنی Kb1، سه خطی اورانیوم و پلوتونیوم مقادیر تعیین می شوند. تداخل ها از هر اشعه ایکس یا خطوط گاما ضعیف انرژی مشابه بوجود می آیند. بعلاوه خود جذبی در نمونه نیز محاسبه می شود. عدم قطعیت اندازه گیری حدود 7/0 درصد نشان داده می شود.

مزايا

   مزاياي اين روش شامل موارد زير است:

1) تجزيه براي چندين عنصر در حد .100 ppm

2) اندازه گيري عناصري مانند Zr ، REE ، Ta ، Nb ، W ، Th ، V آنتيموان ( Sb ) ، Ba اين عناصر در برابر حرارت بسيار مقاوم مي باشند و از طرفي اندازه گيري توسط جذب اتمي و طيف سنج تابشي داراي دقت و حساسيت خوب نيستند.

3) اقتصادي بودن تجزيه براي هر نمونه.

  معايب

   معايب اين روش شامل موارد زير است:

1) قيمت زياد دستگاه

2) حساسيت كم (ppm )

3) مشكل حاصل از زمينه ( ماتريكس) در نمونه (همان مسئله بازالت و انتخاب نمونه استاندارد)

احتياج به افراد مجرب براي انجام مراحل مختلف آزمايش

http://ngdir.com

عکسهایی درمورد آتشفشان اتنا که بتازگی دوباره فعال شده

اولين دهانه آتشفشان اتنا

دهانه دوم آتشفشان اتنا

قله آتشفشان اتنا

فوران سال ۲۰۰۱ آتشفشان اتنا

فوران ۱۶ نوامبر ۲۰۰۶

نقشه آتشفشان اتنا

  آناليز شيميايي بر روي مناطقي به كوچكي چند ميكرون در سطح نمونه صورت مي پذيرد . بنابر اين نمونه ها بايد بصورت مقاطع نازك صيقلي يا مقاطع صيقلي تهيه شوند .

این وسیله به تجزیه و آنالیز اشعه X که از یک نمونه زمانی که با یک پرتوی الکترونی مورد بررسی قرار گرفته است ، می پردازد . این وسیله دارای سه تا شش اسپکترومتر پخش یا متفرق کننده اشعه X هست که از نظر اندازه بزرگ هستند . نمونه هایی که برای میکروآنالیز کردن با اشعه X آماده می شوند باید مسطح باشند و بعد این وسیله اجازه عبور مقدار قابل توجهی اشعه X و انتقال Y را می دهد ، به جای دستکاری نمونه که در مورد SEM ( مثلاً چرخش کامل ) امری عادی است . بخش اصلی این وسیله تکنولوژی متفرق کننده امواج است ( WDX ) که برای کشف و سنجش پرتوی X به کار می رود . این اسپکترومترها خیلی بیشتر از مدل هایی که با SEM کار می کنند دارای حساسیت و دقت هستند . با این تجهیزات غلظت های با دامنه 500 – 1000 ppm می توانند به راحتی اندازه گیری شوند و حتی در مورد بعضی عناصر موجود . در بعضی از مواد حد تشخیص حتی تا حدود 20 ppm هم می رسد .

همانطور که در مورد رادیو شما باید آن را روی طول موج مورد نظر خود تنظیم کنید در مورد این اسپکترومترها هم شما باید طول موج آن را طبق خصوصیات اشعه X عنصر مورد بررسی تنظیم کنید . بی استفاده بودن تعیین مقدار و کیفیت ترکیبات عنصری در رشته های کانی شناسی ، خاک شناسی و تحقیقات مواد بی معنی است . یعنی دانشجویان و محققان می توانند به راحتی ترکیب مواد مختلف با فازهای متفاوت را که با هم در موازنه هستند اندازه گیری کنند . این اطلاعات می تواند برای تخمین دما و فشار زمان کریستالیزه شدن استفاده شود . آنها همچنین می توانند ترکیب کانی های تشکیل دهنده سنگ را با توجه به زمان تشکیل تاریخی آنها اندازه گیری کنند . کاربرد علم مواد که بسیار متنوع تر است از مواد نارسانا ، نیمه رسانا ، تا مواد رسانا . در صورت قشرهای نازک با اندازه گیری غلظت های متفاوت اشعه X در یکسری ولتاژهای تشدید شونده متفاوت ، هم ترکیب و هم ضخامت لایه های متنوع انباشته شده روی سطح اصلی با دقت عالی قابل تعین و اندازه گیری است .

تمام این موارد به تفسیر کاربرد سنتی الکترون پروب میکروآنالیز در تجزیه های کمی می پردازد . طی ده سال اخیر کامپیوترها و نرم افزارهای آنالیزگر تصویری اجازه بررسی توزیع عناصر در مقیاس های متفاوت را داده است . در اینجا دانشمندان نه تنها به غلظت مطلق عناصر بلکه به توزیع مکانی و فضایی غلظت های عناصر نیز علاقه مندند . امروزه نرم افزارها و سخت افزارهای جدید اجازه بررسی کمی و کیفی عناصر در هر نقطه از نمونه را می دهند .

مشابه SEM الکترون پروب میکروآنالیز به کاوش سطح نمونه بوسیله الکترون های پرانرژی که در نهایت باعث یونیزه کردن اتم ها می شود ، می پردازد . این امر منتج به گسیل اشعه X توسط آن نمونه می شود که به عنوان یک امضاء برای تشخیص آن نمونه استفاده می شود . هر دوی اسپکترومترهای EDS و WDS برای تشخیص و کشف اشعه X به کار می روند .

خصوصیات :

EDS : برای نمایش همزمان بیشتر طیف های شیمیایی ( از برم تا یورانیوم ) و برای مساحی های سریع مناطق مورد علاقه قبل از آنالیزهای کمی دقیق توسط WDS .

WDS : چهار اسپکترومتر با 10 کریستال متفرق کننده . استفاده از آنالیزور تک کاناله اجازه و امکان قدرت تفکیک بهتر را می دهد و بنابراین به حل مشکلات همپوشانی که در مواد PV عادی است کمک می کند .

کامپیوتری شدن : سیستم کامپیوتری این وسیله عملیات پرتوی الکترون ، اسپکترومترها ، نمونه و پردازش اطلاعات را کنترل می کند .

مزايا

   در اين تكنيك ، باريكه اي از الكترون كه بطور معمول در محدوده 15 تا 30 كيلو ولت شتاب داده مي شود ، بر روي سطح نمونه متمركز مي گردد . فعل و انفعالات بين اين پرتوي الكترون اوليه و نمونه سبب ايجاد شماري از پديده ها از جمله توليد پرتوهاي X شاخص اتم هاي نمونه گير برانگيخته مي شود . شدت اين پرتوها از طريق بكارگيري اسپكترومترهاي پراكنش طول موج يا پراكنش انرژي اندازه گيري مي شود . بعد از تصحيح آثار ماتريس ، داده هاي شمارش شده با داده هاي حاصل از كانيهاي استاندارد به منظور تعيين كمي آناليز مقايسه مي گردد. 

  معايب

   بواسطه شدت بالاي غير قابل اجتناب طيف پيوسته كه توسط تحريك الكترون ايجاد مي شود حدود تشخيص نسبت به حدود مورد نظر براي تجزيه كل بوسيله فلورسانس پرتوي x 50 تا 100 مرتبه ضعيف تر است .